Κοσμάς Πολίτης (1888-1974)

Λεμονοδάσος

Εκδόσεις : Ελληνικά Γράμματα
Ημ.Έκδοσης : 2010
Σελίδες : 412
Είδος : Μυθιστόρημα
... Το "Λεμονοδάσος" (1930), με το οποίο γίνεται η πρώτη εμφάνιση του Κοσμά Πολίτη στα γράμματα, είναι μια ιστορία γραμμένη σε πρώτο πρόσωπο, εν είδει ημερολογίου. Καλύπτει τον ίδιο χρόνο που καλύπτουν τα αναφερόμενα γεγονότα και αφηγείται τον νεανικό έρωτα ανάμεσα στον Παύλο, το κεντρικό πρόσωπο, ένα νέο με επιτυχημένη σταδιοδρομία, γεμάτο όρεξη για ζωή και πόθο να χαρεί τα νιάτα του, και τη Βίργκω, το νεαρό κορίτσι από τον Πόρο που εγκλιματίζεται σιγά σιγά και στην κυριολεξία "ετοιμάζεται" να ενσαρκώσει την πραγματικότητα του απόλυτου έρωτα που βιώνει στο πρόσωπό της ο Παύλος.
Ο αναγνώστης παρακολουθεί όχι μόνο τα γεγονότα που πλαισιώνουν τη διαδρομή του Παύλου μεταξύ Αθήνας-Πόρου αλλά κυρίως την εσωτερική του πορεία προς την ολοκλήρωση του ερωτικού του πόθου, τον εγκλωβισμό του ανάμεσα στον σωματικό και τον πνευματικό έρωτα, και, εντέλει, τη φυγή του, την ψυχική παραίτηση ζωής πολύ πριν το σωματικό θάνατο -την απόλυτη παραίτηση μπροστά στο φόβο που υψώνει, το ίδιο απόλυτα, "το τέρας της πραγματικότητας"...
(από το εισαγωγικό σημείωμα του βιβλίου)

Εκάτη

Εκδόσεις : Πελεκάνος
Ημ.Έκδοσης : 2006
Σελίδες : 429
Είδος : Μυθιστόρημα
Στο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη "Εκάτη" παρουσιάζεται με γλαφυρό τρόπο η επιθυμία ενός νέου άνδρα της αστικής τάξης να γνωρίσει τον απόλυτο έρωτα.

Eroica

Εκδόσεις : ΔΟΛ
Ημ.Έκδοσης : 2011
Σελίδες : 325
Είδος : Μυθιστόρημα
Η Eroica, που πρωτοκυκλοφόρησε σε τόμο το 1938, είναι το κατεξοχήν «μυθιστόρημα της εφηβείας» της νεοελληνικής λογοτεχνίας. Τρίτο κατά σειρά μυθιστόρημα του Κ. Πολίτη, είναι και το πιο πετυχημένο από καλλιτεχνική άποψη. Στάθηκε το αγαπημένο ανάγνωσμα μιας ολόκληρης γενιάς, αυτής που ενηλικιώθηκε κατά την οδυνηρή δεκαετία του 1940 - 1950. Αγαπήθηκε κυρίως γιατί βασίζεται στη ρομαντική και νοσταλγική αναπόληση της ξένοιαστης νιότης και σε μια ιδεαλιστική αντίληψη της φιλίας, του έρωτα και του ηρωισμού. Πολύ λιγότερο όμως προσέχτηκε μια εξίσου σημαντική πλευρά της Eroica: μια ειρωνική διάθεση του Πολίτη που τείνει να υποσκάπτει τον ιδεαλισμό του βιβλίου και να τονίζει ότι η ιστορία που έπλασε ανήκει στο χώρο της φαντασίας κι όχι της πραγματικότητας. Τραγικό συμπέρασμα της Eroica είναι ότι η πραγματικότητα ποτέ δεν είναι ξένοιαστη παρά μόνο για όσους εύκολα βαυκαλίζονται με φαντασιοπληξίες και ανυπόστατα ιδανικά

Τρεις γυναίκες

Εκδόσεις : Πελεκάνος
Ημ.Έκδοσης : 2005
Σελίδες : 175
Είδος : Νουβέλα
Στη νουβέλα "Τρεις γυναίκες" (1941) θίγεται το θέμα του απόλυτου έρωτα μέσα από την παρουσίαση τριών διαφορετικών γυναικών.

Το Γυρί

Εκδόσεις : Γράμματα
Ημ.Έκδοσης : 2001
Σελίδες : 174
Είδος : Μυθιστόρημα
Το μυθιστόρημα "Το γυρί" σκιαγραφεί τη ζωή στην ομώνυμη συνοικία της Πάτρας. Ρεαλιστική απεικόνιση της καθημερινότητας των λαϊκών συνοικιών μέσα από μία σειρά παραλλήλων ιστοριών.
"Όπως κι αν είναι η οδός Ιεροθέου -το μέρος τούτο μπρος στα περιβόλια- έχει μια σύσταση ξεχωριστή ολότελα. Ίσως να τη χρωστάει στο ρεύμα του ανέμου που κατεβαίνει από το βουνό -α, κάτι τρίβει ο άνεμος απ' το μυαλό του ανθρώπου, λεπταίνει ακόμη ως και τ' άψυχα. Τις νύχτες του καλοκαιριού, όσο λουφάζ' η άλλη χώρα μέσα στην ασφυξία της μαλάτσας, εδώ φυσάει το αγέρι του βουνού και μαστιγώνει τα αίματα... Ίσως το άλλο στοιχείο της, η σκόνη, να πρόσθετε την ξωτικιά του χάρη. Ο δρόμος τυλιγότανε μέσα σ' ένα κυματισμό από πέπλα, τα πρόσωπα και οι καταστάσεις παίρνανε κάποιο περίγραμμα ρευστό, ακαθόριστο, ιδεατό -τρεμουλιαστό και ιριδισμένο καθώς οι πέτρες και τα φύκια κάτω από τη διαφάνεια της θάλασσας..."
Απόσπασμα από "Το Γυρί" (1944)

Στου Χατζηφράγκου

Εκδόσεις : ΔΟΛ
Ημ.Έκδοσης : 2013
Σελίδες : 477
Είδος : Μυθιστόρημα
Το τελευταίο ολοκληρωμένο μυθιστόρημα του Κοσμά Πολίτη, "Στου Χατζηφράγκου", το οποίο τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο και συγκαταλέχθηκε στα αριστουργήματα του 20ού αιώνα, αναβιώνει δεξιοτεχνικά την ατμόσφαιρα των αρχών του αιώνα στη Σμύρνη. Πρωταγωνιστής του είναι η πόλη, είκοσι χρόνια πριν από την Καταστροφή, με το γλωσσικό της ιδίωμα, τα τοπωνύμια της, τις συνήθειες και τα έθιμά της. Το εμβόλιμο κεφάλαιο "Πάροδος" (στην αρχαία τραγωδία, το τραγούδι του Χορού όταν εισέρχεται στην ορχήστρα), με άλμα στο χρόνο, μας οδηγεί στην Αθήνα του 1962, όπου ένας ηλικιωμένος πρόσφυγας περιγράφει με σπαρακτικά λιτό τρόπο το τέλος της "ευτυχισμένης πολιτείας" και υπογραμμίζει την τραγική ειρωνεία: οι άνθρωποι ελπίζουν - η Ιστορία, σκληρή, αδιαφορεί.
Σήμερα στο "Ιζμίρ", εκεί όπου άλλοτε βρισκόταν ο μαχαλάς του Χατζηφράγκου, υπάρχει άλσος· ελάχιστα είναι τα σημάδια της μαγευτικής πόλης με τους Έλληνες, τους Τούρκους, τους Φραγκολεβαντίνους, τους Αρμένηδες και τους Εβραίους, του κόσμου που αναπλάθει ο Κοσμάς Πολίτης - δίχως ούτε μία φορά να αναφέρει τη λέξη "Σμύρνη". Διότι, όπως λέει: "Για τους αγαπημένους νεκρούς του μιλάει κανείς συχνά χωρίς να τους ονομάζει, νιώθοντας πως θα 'ταν ασέβεια στη μνήμη τους να προφέρει το όνομα τους".

Τέρμα

Εκδόσεις : Ερμής
Ημ.Έκδοσης : 2000
Σελίδες : 205
Είδος : Μυθιστόρημα
Το τελευταίο έργο του Κοσμά Πολίτη "Τέρμα", είναι ένα μυθιστορηματικό έργο, μία αφήγηση μιας απλής οικογενειακής ιστορίας στη Σμύρνη, έργο που παρέμεινε ημιτελές.
Στον τοίχο, σε τόση απόσταση από το παράθυρο ώστε να μην το χτυπάει το παντζούρι όταν άνοιγε, ήταν κρεμασμένο το κλουβί, αρκετά ψηλά για να μην το φτάνει μ' ένα πήδημα καμιά ψοφόγατα, απ' αυτές που τριγυρνούσαν ακόμα και τις νύχτες με φεγγάρι. Το καναρίνι κελαηδούσε τώρα μια χαρά, χρειάστηκε όμως να μείνει πάνω από ένα μήνα μέσα στο κλουβί μαζί με άλλο καναρίνι, παλαίμαχο σα να λέμε, για να μάθει να κελαδάει...


Μυθιστορήματα
Λεμονοδάσος (1930)
Εκάτη (1933)
Εroica (1938)
Το Γυρί (1944)
Στου Χατζηφράγκου (1962)
Τέρμα (1976)

Διηγήματα, νουβέλες, αφηγήματα
Ελεονόρα (1935)
Μαρίνα (1939)
Τρεις γυναίκες (1943)
Τζούλια (1943)
Το ρέμα (1945)
Ενα διπλό (1945)
Η κορομηλιά, νουβέλα (1946)
Κωνσταντίνος ο Μέγας, θεατρικό (1957)
Πρώτη Ανάσταση (1959)
Μάρκο Πόλο, εργασία πάνω στα ταξίδια του (1967)
Καϊάφας, αφήγημα (1976)

Συλλογικά έργα
Λογοτεχνικό ημερολόγιο 2012 (2011)

Μεταφράσεις
Pearl Buck, Ανατολικός άνεμος, δυτικός άνεμος
A.J. Cronin, Τα άγουρα χρόνια
James Joyce, Οι Δουβλινέζοι
Elia Kazan, Ο συμβιβασμός
Edgar Allan Poe, Αλλόκοτες ιστορίες
John Steinbeck, Τα σταφύλια της οργής
Lev Tolstoi, Πόλεμος και ειρήνη
Giuseppe Di Lambedusa “Γατόπαρδος”

Βιβλιογραφία
Τ.Μαλάνος, Δειγματολόγιο, 1962
Απ. Σαχίνης, Πεζογράφοι του καιρού μας, 1967
Β.Βαρίκας, Συγγραφείς και κείμενα, 1975
Α. Καραντώνη, Πεζογράφοι και πεζογραφήματα της γενιάς του 30, 1977
Mario Vitti, Η γενιά του τριάντα. Ιδεολογία και μορφή, Ερμής, 1977
K. Mητσάκης, «Kοσμάς Πολίτης (1893-1971)», 1977
Nόρα Aναγνωστάκη, «Kοσμάς Πολίτης», H μεσοπολεμική πεζογραφία, 1993
Ιώ Μαρμαρινού, Κοσμάς Πολίτης. ‘Ενας δανδής του πνεύματος, 1999
Mario Vitti,Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Οδυσσέας, 2003

Πηγές: Θ.Ροδάνθης, Μαλλιάρης Παιδεία, ΕΚΕΒΙ, BIBLIONET, Εκδόσεις Πελεκάνος, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Ιωλκός, Γράμματα, Ύψιλον, Wikipedia

Επισκέψεις: 710