Δημοσθένης Δαββέτας


Με αφορμή το έργο του Κώστα Τσόκλη
Από το 1980, από τις στήλες της γαλλικής Liberation, ο Δημοσθένης Δαββέτας δοκιμάζει κι ασκεί τη γραφή του στην τέχνη, πιστός στην πορεία που χάραξαν οι C. Baudelaire, G. Apollinaire, P. Valery, R. Char, R. Walser. Αυτή τη φορά ο ποιητικός του λόγος διαπερνά κι ακτινογραφεί την πλαστική γλώσσα του Κώστα Τσόκλη. Ματιά γρήγορη, συγκεκριμένη και ανατομική, δίχως να ξεχνά τη συνθετική της ικανότητα, καταφέρνει να δει το έργο του Τσόκλη από τα μέσα, τρυπώνοντας σε ενδόμυχες, απόκρυφες γωνιές του. Αυτή η περιπέτεια πραγματώνεται στο πλαίσιο μιας αντίληψης που θέλει τον κριτικό τέχνης πάνω απ’ όλα ποιητή του «πραγματικού». Όπως έκανε στο παρελθόν και με καλλιτέχνες σαν τους J. Beuys, C. Y. Twombly, F. Clemente, A. Tapies, A. Warhol, Cucci, Γ. Κουνέλη, Λ. Σαμαρά, Παύλος κ.ά., έτσι και τώρα ο συγγραφέας φιλοδοξεί να κάνει το έργο του Τσόκλη ν’ αναδυθεί στα μάτια του θεατή, μέσα από μια διαφορετική από τη μέχρι τώρα γνωστή του διάσταση.

Ορέστης ή Το μυθιστόρημα δίχως τέλος
Νεαροί έφηβοι σε μία μικρή πόλη που μόλις σκιαγραφείται, ποτέ δεν ονομάζεται, ελληνική κατά πάσα πιθανότητα. Τα σκληρά παιχνίδια τους στηρίζονται σε σχέσεις εξουσίας, και παίρνουν τη μορφή μηχανισμών μεταμόρφωσης. Ένας αφηγητής εκ περιτροπής διωκόμενος και διώκτης: αυτοί είναι οι ήρωες των δεκατεσσάρων αυτών ιστοριών που, στην πραγματικότητα – κατά τη μέθοδο του πολλαπλασιασμού του ενός – συνθέτουν μία και μοναδική, βασανιστική ιστορία, που ξαναλέγεται άπειρες φορές, επαναλαμβάνεται και αλλάζει…

Για μια άλλη χρήση του κόσμου
Σε όσους ερωτεύονται το θαύμα της πραγματικότητας
“Κάθε ανάλυση
σε μια στιγμή που πέρασε
είναι για να τη σκοτώσει.”

“Η ευφυία έχει πάντα κάτι
από το καθημερινά ευτελές.”

“Ο μόνος νόμος που δεν ανατρέπεται
είναι αυτός της αστάθειας.”
… Θραύσματα ενός κόσμου, στοχαστικές σημειώσεις, αποφθέγματα εμπειριών, τα “ποιήματα” του Δημοσθένη Δαββέτα είναι κάτι σαν χειρονομίες στον άδειο ουρανό. Η λακωνική μορφή τους θυμίζει τα γιαπωνέζικα χαϊκού, ή τα προσωκρατικά αποσπάσματα, όπου στοχαστικά κι αισθαντικά βιώματα εκφράζονται μέσα από τον πυκνό λόγο. Μ’ άμεσο ύφος και λέξεις που συσπειρώνουν μέσα τους μνήμη, ιστορία και επικοινωνία, τα “ποιήματα” αυτά είναι επιγραμματικές παρατηρήσεις ενός ατέλειωτου ημερολογίου.
Ενα είδος βραδυφλεγούς κροτίδας που σκάει πολλαπλά και γεννά στον θεατή νέα ενέργεια μετά από κάθε νέα τους ανάγνωση.

Γη και βράχοι
Σε όσους πιστεύουν ότι το ταξίδι έστω και προγραμματισμένο παρατείνει το όνειρο
“Ο ήλιος μαυρίζει τα πάντα
για να προστατέψει
τη λευκότητά του.”

“Αντιγράφοντας τον κόσμο
φανερώνεις τις ατέλειές του.”

“Στον κόσμο της διαφάνειας γυρεύει
να κρυφτεί καλύτερα το μυστικό.”

“Το νερό καθαρίζει
ζωντανούς και νεκρούς.”
Κυκλοφορούν από τις εκδόσεις “Edgewise Press” στη Νέα Υόρκη και “Marinotti” στην Ιταλία.

Αρχιτεκτονική των δακρύων
Πρόκειται για μια σειρά κειμένων όπου, δάκρυ και πόνος, οδηγούν στη μεταμόρφωση, θεμελιώνοντας το δρόμο προς την αυτογνωσία. Βία κι υπαρξιακή αγωνία, συγκίνηση και ένταση, φτιάχνουν μια ατμόσφαιρα όπου το τραύμα, η απώλεια, η πτώση, γίνονται η αφετηρία ενός δημιουργικού ξεκινήματος.

Ο ιδανικός έρωτας
Υπάρχει σχέση ανάμεσα στον “ιδανικό έρωτα” και την τέχνη; Το ερώτημα αυτό επιχειρείται ν΄ ακτινογραφηθεί σ΄ αυτό εδώ το μυθιστόρημα. Η δράση των πρωταγωνιστών του εξελίσσεται βασικά στη Νέα Υόρκη, ξεκινώντας από τη δεκαετία του ΄80 μέχρι σήμερα και επεκτείνεται σε χώρες του κόσμου, που άλλες κατονομάζονται, άλλες όχι. Οι χαρακτήρες ακροβατούν ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, την αναζήτηση του απόλυτου και τον αναγκαίο συμβιβασμό. Δίπλα τους παρελαύνουν μεγάλα ονόματα της σύγχρονης τέχνης.
Φίλος και συνεργάτης για πολλά χρόνια καλλιτεχνών με παγκόσμια εμβέλεια, όπως ο Γιόζεφ Μπόις, ο Άντι Γουόρχολ, ο Ζαν Μισέλ Μπασκιά και πολλοί άλλοι, ο Δημοσθένης Δαββέτας μεταφέρει στις σελίδες αυτού του βιβλίου το κλίμα της γνωριμίας του με αυτούς. Με μια γραφή που περνά ταχύτατα από εικόνα σε εικόνα, με έκφραση λακωνική και ακριβή, ενσωματώνονται ισορροπημένα γνώση, πληροφορία, παρατήρηση και στοχασμός, υπαρξιακή αγωνία και αναζήτηση μεταφυσική. Ζητήματα δημιουργίας και μορφής, αλλά και μια διάθεση γοητείας και ταξιδιού, προσφέρουν στον αναγνώστη ένα μυθιστόρημα με αστυνομική δράση, δοκιμιακό λόγο και έντονη κινηματογραφική ατμόσφαιρα.

Το πορτραίτο ενός… τρομοκράτη
Ένα μυθιστόρημα αισθητικής
Είναι δυνατόν κάποιος να κάνει πολλά και διαφορετικά πράγματα στη ζωή του, κι αυτή η πολλαπλότητα να τον κατατάσσει στους ύποπτους τρομοκράτες; Ποια είναι τα όρια μεταξύ νόμων, ελευθερίας και δημιουργίας;
Τα παραπάνω ερωτήματα επιχειρεί ν’ αποκρυπτογραφήσει στο μυθιστόρημά του, ο Δημοσθένης Δαββέτας.
Για ν’ αλλάξουμε τη ζωή, πρέπει ν’ αλλάξουμε την τέχνη
Με γραφή άμεση και λόγο αφηγηματικό, ο αναγνώστης ταξιδεύει σε μια ιστορία, το τέλος της οποίας θα μάθει στην τελευταία λέξη του κειμένου.
Ο ήρωας του βιβλίου, συνθέτοντας τα πιο παράδοξα και ετερόκλητα στοιχεία της καθημερινότητάς του, υπηρετεί την ανάγκη για δημιουργικότητα και πολυεκφραστικότητα. Με συμμάχους τον ενθουσιασμό και την ελπίδα, αμφισβητεί τον φόβο, τον αρνείται και υπηρετεί ολοκληρωτικά και απόλυτα την πορεία ανακάλυψης του εαυτού του.
Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που ακτινογραφεί τη δημιουργικότητα και την ελεύθερη σκέψη. Ο φόβος εδώ ηττάται κατά κράτος, γιατί τον έχει νικήσει η ολοκληρωτική παράδοση του ήρωα στον δρόμο της τέχνης.

Μόδα και μοντέρνα τέχνη
Βίοι παράλληλοι
Christian Dior, Coco Chanel, Yves Saint Laurent, Jean Patou, Balenciaga, Matisse, Manet, Picasso, Andy Warhol… Ο Δημοσθένης Δαββέτας κινείται μεταξύ μόδας και μοντέρνας τέχνης, σ’ ένα παιχνίδι αφήγησης, καλλιτεχνικής σύγκρισης και χρονολογικής αναφοράς προσώπων και αντικειμένων. Οι δεκαετίες μεταξύ 1900 και 1970 αναπνέουν μέσα από διάσημους σχεδιαστές και καλλιτέχνες, άντρες και γυναίκες, που πρωτοπόρησαν, αφήνοντας το στίγμα τους στην εποχή, αλλά και επηρεάζοντας τις επόμενες δεκαετίες. Η μόδα ως αντικείμενο μελέτης υλικού πολιτισμού, η αισθητική, η αντίληψη και η σύλληψη του ωραίου που μεταβάλλεται με το πέρασμα των δεκαετιών εξετάζονται μέσα από εκείνους που έγραψαν ιστορία στη μόδα, τη ζωγραφική, τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική και σε άλλες μορφές τέχνης. Ένα γοητευτικό ταξίδι στο παρελθόν, με διττό προορισμό. Μόδα και Τέχνη.

Έρωτας δαίμονας
Αναμειγνύοντας ισορροπημένα τα διάφορα λογοτεχνικά είδη, ο Δημοσθένης Δαββέτας επιτυγχάνει μέσα από το καινούργιο του μυθιστόρημα να παντρέψει ευχάριστα αφήγηση, δοκίμιο, διαλόγους και στοχαστική διάθεση.
Ο Άγγελος, καθηγητής φιλοσοφίας στο Παρίσι, χωρίζει από την αρκετά νεότερη σύντροφό του. Ο χωρισμός τού προκαλεί μία σειρά από βίαια υπαρξιακά ερωτήματα, που συνοψίζονται σε ένα μόνιμα βασανιστικό: Τάχα αγάπησε ποτέ;
Ένα ταξίδι επιστροφής στην συναισθηματική του ζωή, αλλά και ταυτόχρονα ένα ταξίδι ξαναδιαβάσματος της πατρίδας του και της πολιτιστικής της καθημερινότητας ξεκινά. Η αναζήτηση είναι επώδυνη, είναι όμως και θεραπευτική;

Σφαίρες στις σελίδες
Ένας άνθρωπος με πολλά πρόσωπα. Μία ζωή σε πολλές εκδοχές, ιδωμένη κάθε φορά από διαφορετική οπτική γωνία. Οι ήρωες στα όριά τους, αναμετρώνται με την μοίρα τους και συγκρούονται οδυνηρά μαζί της. Το όνειρο επιβιώνει και κυριαρχεί στις αδυναμίες των συγκυριών, η δικαιοσύνη αποκαθιστά την ισορροπία στον κόσμο, σε μία προσπάθεια αναζήτησης της προσωπικής ταυτότητας στο πλαίσιο της συλλογικής ελευθερίας.

Για έναν φιλελεύθερο ανθρωπισμό
Δοκίμια πολιτικής αισθητικής
… Πρέπει να επιστρέψει η “Αιδώς” στην πολιτική συµπεριφορά. Πέρα από το κοµµατικό συµφέρον και τα µικροπολιτικά παζάρια, να µπουν στους κρατικούς θεσµούς πρόσωπα που δεν έχουν “ολιγαρχική” στάση. Πρόσωπα που να αγαπούν την πατρίδα, την Ελλάδα, πάνω από το ιδιωτικό τους συµφέρον. Θα ‘πρεπε πριν ασκήσουν οποιοδήποτε πολιτικό δικαίωµα οι Πολιτικοί, να ‘ναι υποχρεωµένοι να διαβάσουν Θουκυδίδη.
Γεννημένος στην Αθήνα, ζει και εργάζεται μεταξύ Παρισιού και Αθήνας. Ποιητής και συγγραφέας, ζωγράφος και performer γράφει ήδη από το 1982 άρθρα και δοκίμια για τα περιοδικά και τις εφημερίδες Art Forum, Art in America, Art Studio, Beaux-Arts Magazine, Galeries Magazines, Liberation, Parkett, Risk στις πολιτιστικές στήλες. Από το 2010 αρθρογραφεί για την εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος. Σε όλη τη διάρκεια της πορείας του, συμμετέχει στην σύνταξη καταλόγων και μονογραφιών σημαντικών καλλιτεχνών για Μουσεία, ενώ δίνει διαλέξεις σε Σχολές Τέχνης και Πανεπιστήμια. Από το 1996 δημιουργεί συστηματικά performances και σχεδιάζει.

Μαρίνα Αμπράμοβιτς
Η καλλιτέχνις είναι εδώ
Η σερβικής καταγωγής εκκεντρική καλλιτέχνις Marina Abramovic’ (γεν. 1946, Βελιγράδι) θεωρείται η “γιαγιά” της performance art. Από την πρώτη κιόλας δουλειά της, το 1973, με τίτλο “Rhythm 10 – Τελετουργία του πόνου” μέχρι και την πιο πρόσφατη αναδρομική έκθεση με τίτλο “Η Καλλιτέχνις είναι εδώ” (Μάρτιος – Μάιος 2010) στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης, οι παραστάσεις της προκαλούν, σοκάρουν, συγκινούν. Σε άμεση ρήξη με τις παραδοσιακές εκφράσεις τέχνης και αισθητικής, δημιούργησε μια νέα εικαστική γλώσσα που επαναπροσδιορίζει την έννοια της καλλιτεχνικής δημιουργίας και τη σχέση θεατή και έργου τέχνης. Το δοκίμιο αυτό είναι μια φιλοσοφική προσέγγιση του έργου και της μεθόδου της Αμπράμοβιτς από τον ποιητή, συγγραφέα, εικαστικό και performer Δημοσθένη Δαββέτα.

Ήχοι του σύμπαντος
… Ο Δαββέτας στέκεται απέναντι στον κόσμο, στο σύμπαν, και κρούει τις θύρες του αγνώστου ενώ συνάμα συνταράσσεται από την νοσταλγία της επιστροφής σε μια χαμένη αλλά προσδοκώμενη μεταφυσική πατρίδα… – Κώστας Γεωργουσόπουλος

Μυθιστορήματα
Ορέστης ή Το μυθιστόρημα δίχως τέλος (2001)
Ο ιδανικός έρωτας (2002)
Το πορτραίτο ενός… τρομοκράτη (2007)
Έρωτας δαίμονας (2009)

Διηγήματα
Αρχιτεκτονική των δακρύων (2001)
Σφαίρες στις σελίδες (2012)

Ποίηση
Για μια άλλη χρήση του κόσμου (2001)
Γη και βράχοι (2001)
Ήχοι του σύμπαντος (2015)
H απιστία των άστρων (2016)

Τέχνη – Ερμηνεία και κριτική
Ερωγραφές (1992)
Ποίηση και ζωγραφική (1997)
Με αφορμή το έργο του Κώστα Τσόκλη (1997)
Μόδα και μοντέρνα τέχνη (2008)
Μαρίνα Αμπράμοβιτς (2014)

Δοκίμια – Μελέτες
Για έναν φιλελεύθερο ανθρωπισμό (2013)

Συλλογικά έργα
Ζαμπούρα – Δαββέτας, ΠεριΤεχνών (1996)
7+7 (2004)

Πηγές: BIBLIONET , Εκδόσεις Βακχικόν, Αγγελάκη Εκδόσεις, Άγκυρα, Εμπειρία Εκδοτική, Τόπος, Έναστρον, Πληθώρα, Ελληνικά Γράμματα, Έψιλον, Εκδόσεις Καστανιώτη

Επισκέψεις: 35